مقالات

وسواس فکری دقیقا چیست و چگونه درمان می شود؟

وسواس فکری افکار، تصاویر و تکانه هایی هستند که مرتبا در ذهن فرد تکرار می شوند و به نظر می رسد خارج از کنترل فرد هستند و علی رغم میل او به ذهنش می آیند. مثل اینکه فرد مدام فکر می کند مبادا دستش آلوده باشد. یا اینکه فکر می کند نکنه به ایدز مبتلا شوم.

همه افراد افکار عجیب، غیرمعمول و یا حتی مزاحم دارند که هر از گاهی به ذهن شان می آید و اکثر آنها بدون اینکه به این فکرها اهمیت بدهند، به کارهای روزمره خود ادامه می دهند ولی چنانچه به اختلال وسواس (OCD) مبتلا باشید، این فکرها می تواند هم ناراحت کننده و هم ناتوان کننده باشد.

فهرست مطالب مقاله

انواع وسواس فکری

وسواس های فکری انواع مختلفی دارد ، از جمله:

  • نگرانی مداوم در مورد ابتلا به یک بیماری کشنده مثل ایدز یا سرطان
  • نگرانی درباره اینکه مبادا دیگران به خاطر شما بیمار شوند.
  • ترس شدید از اینکه یک اتفاق وحشتناک برای فرد عزیزی رخ دهد (مثلا تصادف کند).
  • نگرانی عمیق از اینکه کاری بسیار شرم آور انجام دهید، مثلا در یک مراسم تشییع جنازه با صدای بلند کلمات رکیکی را به زبان بیاورید.
  • فکر اینکه که مبادا با کسی تصادف نمایید یا ناخواسته به کسی آسیب برسانید
  • افکاری درباره قتل شریک زندگی یا فرزندتان
  • افکار و تصورات جنسی یا مذهبی (مثل تجاوز جنسی یا کارهای جنسی نامناسب یا توهین به مقدسات)
  • احساس نیاز شدید برای مرتب و منظم منظم کردن چیزها تا زمانی که که نحوه قرارگرفتن­شان «درست» به نظر بیاید.

وسواس فکری صرفاً نگرانی معمول درباره مشکلات روزمره نیستند. آنها معمولا غیرقابل کنترلند، حتی چنانچه بتوانید غیر منطقی بودن آنها را تشخیص دهید.

غالباً وسواس فکری آنقدر ناتوان کننده است که انجام کارهای روزمره  برایتان سخت می­شود. معمولا این وسواس ها اینقدر آزار دهنده هستند که فرد سعی می کند با انجام اعمال وسواسی یا افکار وسواسی دیگری از شر آنها خلاص شود.

بخوانید  متخصص هیپنوتیزم چگونه مشکل شما را حل می کند (بروز شده 1399)

به عبارت دیگر فرد با انجام وسواس عملی (مثل شستن دست)  سعی در تسکین وسواس های فکری (نگرانی درباره آلودگی و بیماری) خود دارد.

وسواس عملی یا اجبار چیست؟

اجبار یا وسواس عملی رفتارهایی هستند که باید بارها و بارها انجام شود تا اضطراب بوجود آمده به خاطر وسواس فکری فرد کاهش یابد. به عنوان مثال، چنانچه وسواس آلوده بودن دارید، ممکن است احساس نمایید که مجبور هستید دستان خود را بارها بشویید یا بارها از ماده استرلیزه کردن کننده استفاده نمایید تا نگرانی بوجود آمده به خاطر آلوده بودن دست هایتان کاهش پیدا کند.

وسواس های عملی متداول شامل تمیز کردن، شمارش و چک کردن هستند.

پیشنهاد می کنم این مطلب را هم مطالعه کنید: وسواس چیست؟ انواع وسواس های فکری و عملی

وسواس و سرکوب افکار

وقتی فکر وسواسی به ذهن فرد مبتلا بهOCD می آید بسیار مضطرب می شود و تلاش می کند آن را به طریقی از ذهن خود خارج کند و این مساله باعث می شود که این افکار دوباره و بدتر از قبل بازگردند و طبیعی است که اضطراب بیشتری در فرد ایجاد کرده و باید تلاش بیشتری برای سرکوب و خارج کردن آن افکار از ذهنش بکندو این چرخه ادامه پیدا می کند.

بخوانید  مذمت و بد گویی از دیگران
وسواس فکری
وسواس فکری

در یک مطالعه تحقیقاتی، به مبتلایان به OCD گفتند که برخی از روزها افکار وسواسی خود را سرکوب و برخی از روزها رویاروی افکار وسواسی خود واکنشی نشان ندهند. در پایان هر روز از آنها خواسته می شد تعداد افکار وسواسی خود را ثبت کنند. نتیجه تحقیق جالب توجه بود. در روزهایی که این افراد سعی می کردند افکار خود را سرکوب کنند 2 برابر بیشتر از روزهایی که رویاروی افکار خود کاری نمی کردند، افکار مزاحم داشتند.

اختلالات مشابه وسواس

اختلالات دیگری وجود دارد که نشانه های بسیار مشابهی با وسواس دارند ولی به عنوان اختلال وسواس شناخته نمی شوند. در بیشتر این اختلالات  نگرانی فرد درباره یک موضوع خاص است و درباره آن موضوع خاص افکار یا اعمال وسواسی دارد.

به عنوان مثال، اختلال بدشکلی جسم و اندام (BDD) نوعی اختلال روانی است که در آن فرد افکار وسواسی درباره ناهنجاری جزئی واقعی یا خیالی در ظاهر و جسم و اندام خود دارد و فکر می کند در جسم و اندام اون یک مشکل جدی وجود دارد.

بخوانید  اداره جهان در اختیار ما نیست

افراد مبتلا به این اختلال هم رفتارهای وسواس گونه دارند ولی این رفتارها بیشتر درباره بدنشان است. مثلا روزانه ده ها بار جوش های خود را در آینه بررسی می کنند.

درمان وسواس فکری

روش های درمانی مختلفی برای وسواس فکری وجود دارد از جلمه درمان­های دارویی، روان درمانی، تکنیکهای خودیاری و در موارد شدید جراحی. برای آشنایی با روش های درمان وسواس پیشنهاد می کنم این دو مقاله را مطالعه کنید.

مراحل درمان قطعی وسواس فکر و عملی

 10 شرط موفقیت درمان وسوس

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما را به دیدن این مقاله دعوت می‌کنیم
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن